(To na mojej twarzy to jakieś okrutne chwastowie...)

Za to Skorzonera jest warzywem intrygującym, Kojarzy mi się z zapasami Severusa Snape'a, leżąca gdzieś pomiędzy Mordownikiem, a Tojadem żółtym (nie no żart, wiadomo że to jedna i ta sama roślina ;) . Skorzonera także ma swą ludową nazwę. Określana niegdyś nazwą „wężymord” ostatnimi czasy coraz częściej pojawia się na naszych stołach, bynajmniej nie w roli antidotum na jad węży.


Ciemny korzeń spichrzowy, gdy trafi pod nasze strzechy z pewnością na chwilę sprawi jakbyśmy faktycznie pod strzechą mieszkali. Da nam powiew tego specyficznego swojskiego klimatu. Na pewno zaciekawi domowników. Bogactwo zawartych w miąższu witamin i minerałów nie tylko nakarmi brzuchy, lecz także wzmocni witalność.

Nie tyle egzotyczna co zapomniana

Uprawiana była we Włoszech w VI stuleciu. Kiedy dotarła do Polski, używano jej głównie jako lekarstwo na ukąszenie żmii, jednak często mylono ją z korzeniami salsefii – rośliny podobnej pod względem wyglądu i smaku. Słynny przepis na przygotowanie tej rośliny znajdziemy w XVIII-wiecznej książce kucharskiej Pawła Tremona - kucharza króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Jednakże popularna stała się dopiero w wieku XIX. Najczęściej gotowano ją lub smażono w cieście naleśnikowym. W XX stuleciu, kiedy przestano wierzyć w jej działanie jako „antidotum”, niemal w ogóle jej nie spożywano.

Skorzonera, zwana wężymordem czarnym tudzież szparagiem zimowym jest rośliną warzywną z rodziny astrowatych. To krewna salsefii, z którą często bywa mylona, a nawet nazywana salsefią czarną. Wywodzi się z południowej i środkowej Europy (prawdopodobnie Hiszpanii) oraz części Azji (Syberia Zachodnia, Kaukaz). Należy do niej ok. 100 gatunków roślin zielnych. Do spożycia nadaje się Scorzonera hispanica hodowana w krajach południowej Europy. Dawniej roślinę tę uważano za antidotum na jad żmii, stąd jej przydomek – wężymord.







Jak się zabrać za uprawę własnej skorzonery? 

Jeśli jesteśmy zainteresowani jest jej uprawą, powinniśmy pamiętać, że do rozwoju korzenia najlepsza jest ziemia żyzna, zasoba w próchnicę, piaszczysto-gliniasta, pulchna, o odczynie obojętnym lub zasadowym. Roślina ta ma długi okres wegetacji (do 230 dni)

Nasiona skorzonery siejemy do gruntu zazwyczaj w połowie marca.
Wysiewamy je w rzędach co 30 cm i na głębokość 3 cm. Zazwyczaj warzywo zaczyna  kiełkować po 2 lub 3 tygodniach – kiedy to się stanie, należy je przerwać i pozostawić siewki co 6 cm w rzędzie. Od czerwca do sierpnia powinniśmy zadbać o odpowiednie nawodnienie gleby, aby korzenie mogły się dobrze rozwinąć. Zbioru dokonujemy jesienią - od połowy do końca października.


Jakie moce korzeń zgromadził?

m.in: potas, magnez, wapń, żelazo, mieź, fosfor, chlor, selen, karoten, błonnik oraz witamin (C i witaminy z grupy B). Dzięki obecności inuliny, wyciąg z korzenia stosuje się jako słodzik dla diabetyków. 100 gramów salsefii czarnej dostarcza nam 82 kalorie.

Wysoka zawartość żelaza i miedzi w połączeniu z witaminą C działa zbawiennie na na ukrwienie skóry głowy, hamując tym samym wypadanie włosów.

Śniegi stopniały i jeśli wrócą, to tylko na chwilę same przekonane o ich nadciągającym końcu. Słońce zdaje się coraz śmielej wychylać swój świetlisty łeb zza pokrywających niebo, snujących się, filcowych stratusów.

Wszyscy, którzy na uwadze mają swoje ogrody, albo chcą mieć wiosną własne plony w postaci chociażby “zieleniny kanapkowej”, już rozpoczęli przygotowania.

Parapety uginają się od dziesiątków kubeczków i malutkich doniczek wypełnionych ziemią i rozmaitymi nasionami.

Poimidory, i zioła rozmaite królują i u nas pod oknem. Otulone pulchną wilgotną ziemią zostały nawet nasiona takich wspaniałości jak stewia i trawa cytrynowa.

Szczypiorek, cykoria liściowa,pietruszka naciowa, bazylia czerwona, oregano, szałwia, melisa, mięta- to tylko niektóre z tych które mamy w planach.
Na wysiew czekają także kolorowa marchewka i rzodkiewka...A co! Każdy kolorek ma nieco inny smak i konsystencję/chrupkość/soczystość.

Ale to nie wszystkie urozmaicenia jakie mamy w planach. Dziś robimy zamówienie na kolejne ciekawostki. Co kilka dni opiszemy Wam kolejne wspaniałości.

Dziś przyszła pora na Yacona!
Yacon jest wysoce energetycznym przysmakiem Inków.Posiada bogata historię; na uwagę zasługuje jego łączenie (szczególnie w niektórych częściach Peru) z rytuałami religijnymi i kulturowymi. Ameryka Południowa słynie z Yacona już od setek lat, natomiast jego pochodzenie uściśla region Andów. Roślina potrafi osiągnąć bardzo dużą wysokość oscylującą w granicach nawet 2 metrów! Choć w naszych polskich warunkach rośnie mniejsza.

Najważniejszą i wysoce pożądaną częścią rośliny Yacon są podłużne bulwy wyglądem przypominające ziemniaki. Pojedyncza roślina ziemniaka Yacon posiada średnio 10-15 takich bulw, które potrafią osiągać zadziwiająco duże rozmiary. Waga jednej wahająca się w granicach 300-500 gramów jest standardem, ponieważ największe z nich potrafią przybrać masę znacznie przekraczającą 1 kg!




Charakteryzują się wysoką kruchością, soczystością oraz wyjątkowo słodkim smakiem. Ostatecznych zbiorów należy dokonywać ostrożnie, aby nie uszkodzić wartościowych bulw. Niezwykłą słodycz nadaje ziemniakowi zawartość aż 67% fruktooligosacharydó­w (FOS). Co bardzo ciekawe ten rodzaj cukrów (FOS) nie jest wchłaniany przez nasz organizm, natomiast działa jako probiotyk dla przyjaznych bakterii w jelicie grubym.

Smak Yacona przypomina jabłko pomieszane z arbuzem, dlatego też w niektórych kulturach nazywany jest on „jabłkiem ziemi”. Opisana mieszanka smakowa potrafi wprowadzić niektóre osoby w stan pozytywnej euforii podczas „surowego posiłku”. ( bezpośrednio po wykopaniu smak porównywalny z mieszanka jabłka i rzepy w moim odczuciu ale po miesiącu leżakowania i dłużej staje się coraz słodszy)

Najbardziej wyróżniającą cechą ziemniaka Yacon od pozostałych odmian ziemniaków jest to, że z powodzeniem można go spożywać na surowo! Aby przygotować roślinę do spożycia należy ją jedynie wyrwać z ziemi. Oczywiście ziemniak jak najbardziej spożywany jest również w formie smażonej, gotowanej jak i suszonej. Osoby będące miłośnikami soków, dżemów oraz syropów z powodzeniem mogą użyć słodkich bulw wykonując zapasy na zimę do swojej spiżarni.

(trzeba na początku sprawdzić reakcje organizmu na Yacon, może przyśpieszyć perystaltykę jelit lub wywołać inna reakcje gdyż jest nieznany naszemu żołądkowi :)
Oprócz wyjątkowo słodkich walorów smakowych Yacon posiada w swoim arsenale aż 20 różnych cennych aminokwasów! Odnosząc się do minerałów natomiast są to kolejno: magnez, potas (ponad 200 mg/100 g), fosfor, wapń jak również pożądany jak i niezbędny dla naszego organizmu błonnik.


Szczególnie pożądaną rośliną Yacon okazuje się dla witarian ze względu na surowe spożywanie bulw jak również wyjątkowe walory odżywcze łodyg i liści.




Roślina posiada wyjątkowo duże, długie, ciemnozielone liście oraz przepiękne kwiaty złożone z żółtych płatków. Owocowe smoothie z dodatkiem liści yacona wzbogaci pokarm o dodatkową dawkę protein, których liście ziemniaka zawierają w ilości od 11% do ponad 20%. Co więcej ze względu na rozmiar liści wystarczy 2-3 sztuki do zabarwienia koktajlu na prawdziwie intensywnie ciemnozielony kolor. Zawierają one również stosunkowo mało wody natomiast dużo błonnika, gdzie obie te wartości oscylują w granicach 10%. Liście tej rośliny są bogate również w wapń oraz fosfor, gdzie w przypadku pierwszego wartość oscyluje w granicach prawie 2000 mg/100 g natomiast drugiego 550 mg/100 g.




Do kolejnych argumentów przemawiających na korzyść dołączenia Yacona do swojego menu w prowadzonej diecie należy oczywiście walka z wolnymi rodnikami. Ponadto spowalnia procesy starzenia się organizmu, jak również działa zapobiegawczo w stosunku do nowotworów oraz miażdżycy. Zaobserwowano, że wysoki u wielu osób poziom cholesterolu ulega obniżeniu na diecie po wprowadzeniu do niej posiłków skomponowanych po części właśnie z ziemniaka Yacon. Podobna sytuacja zostanie zaobserwowana w stosunku do nadciśnienia tętniczego, które potrafi zostać obniżone średnio o 5-10%, co przy obecnym jego poziomie w społeczeństwie stanowi wysoce korzystny rezultat.

Tak wiec trzymajcie kciuki! Gdy tylko bulwy gotowe do rozrostu do nas dotrą, zrobimy dla was fotorelacje z sadzenia. Tymczasem trzymajcie się ! Zapraszamy do komentowania!

Po Thurseblot czyli nocy styczniowej pełni, wielkimi krokami zbliża się Disting.
Czyli święto przedwiośnia, oraz dostatku i dobrobytu.Temperatury powietrza stopniowo podnoszą się, a zalegające śniegi ulegają stopieniu.Oczywiście zdarzają się ponowne mrozy i opady śniegu, ale ludzie zaczynają już wyglądać wiosny i upragnionego słońca. Woda z roztopów spływa głównie do okolicznych cieków i zbiorników wodnych, a tylko w małym stopniu zwiększa wilgotność pól uprawnych.

W tym dniu przygotowywano się do uprawy roli w nadziei na dobre plony. Zaczynano sadzić pierwsze rośliny, aby w cieple domów mogły się szybciej rozwinąć.Oczywiście pod pierwsze zasiewy uprawiano także rolę. Liczono także bydło będące u ludów Norse symbolem zamożności. W wierzeniach wikińskich, cielęta urodzone 2 Lutego - w święto Disting, miały zwiastować właścicielowi przychylność losu, obfitość plonów i bogactwo w rozpoczynającym się roku.

#swietawikingow